Lista tematów z języka polskiego

na część ustną egzaminu maturalnego w sesji wiosennej 2012 r.

I.  Literatura

1.  Portret żołnierza. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów z literatury XIX i XX        wieku.
2. Kulinaria w literaturze. Omów funkcję tego motywu, odwołując się do wybranych przykładów z literatury różnych epok.
3. Córki – bohaterki literatury pięknej. Omów na przykładzie wybranych utworów.
4. Motyw szaleństwa z miłości. Omów zagadnienie na przykładzie utworów literackich z różnych epok.
5. Różnorodny obraz sił nieczystych w literaturze. Omów ich role i sposób ukazywania w oparciu o wybrane przykłady z różnych epok.
6. Sacrum w literaturze. Przedstaw rozmaite rozumienie tego zjawiska w różnych epokach literackich.
7. Artysta jako bohater literacki. Przedstaw jego portret na wybranych przykładach.
8. Człowiek na rozstaju dróg. Omów zagadnienie, wykorzystując utwory literackie z różnych epok.
9. Dekadencka postawa w literaturze polskiej i powszechnej końca  XIX wieku. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
10. Idealiści i marzyciele w literaturze polskiej. Scharakteryzuj sposoby kreacji bohaterów w utworach różnych epok.
11. Motyw biesiady w literaturze. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów z różnych epok.
12. Drzewo – świadek, uczestnik życia postaci literackich. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
13. Konwencja fantastyczna i realistyczna jako dwie metody opisywania świata. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich różnych epok.
14. Metamorfoza głównego bohatera w utworach literackich różnych epok. Omów przyczyny i wpływ zmiany na jego życie na wybranych przykładach.
15. Portret inteligenta w literaturze polskiej różnych epok. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
16. Rozważania o Polsce i Polakach w polskiej literaturze romantycznej. Omów na wybranych przykładach.
17. Funkcje rekwizytów w dramacie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
18. Dramaty, które wstrząsnęły teatrem. Scharakteryzuj wybrane utwory dramatyczne z polskiej i/lub obcej literatury z różnych epok.
19. Fraszka jako gatunek literacki. Omów zagadnienie, odwołując się do utworów J. Kochanowskiego i J. Sztaudyngera.
20. Groteska w literaturze. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
21. Cudzoziemiec w literaturze. Przedstaw sposób postrzegania bohatera w dziełach literackich różnych epok.
22. Motyw zbrodni i kary w literaturze. Omów zagadnienie, analizując wybrane utwory z różnych epok.
23. Motyw zemsty w literaturze na przestrzeni wieków. Omów zagadnienie na przykładzie wybranych tekstów literackich.
24. Motywy biblijne w literaturze. Omów zagadnienie na przykładzie wybranych tekstów literackich różnych epok.
25. Motywy szekspirowskie obecne w literaturze polskiej. Omów zagadnienie na przykładzie wybranych utworów różnych epok.
26. Obraz Boga w literaturze polskiej i obcej. Przedstaw zagadnienie na przykładzie wybranych utworów dwóch epok.
27. Młodość i dojrzewanie bohatera literackiego. Omów zagadnienie na przykładzie wybranych utworów różnych epok.
28. Małżonek w literaturze. Przedstaw zagadnienie na przykładzie wybranych dzieł różnych epok.
29. Wpływ pieniądza na postawę wybranych postaci literackich. Omów zagadnienie na podstawie wybranych utworów literackich.
30. Parabola jako sposób mówienia o rzeczywistości. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich.
31. Motyw grzesznika w literaturze. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów z różnych epok.
32. Kat i ofiara w literaturze różnych epok. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów z różnych epok.
33. Pokolenie Konrada a pokolenie Kolumbów. Przedstaw je i porównaj, odwołując się do wybranych tekstów literackich.
34. Portret lekarza w literaturze. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstów literackich różnych epok.
35. Wpływ historii narodu na literaturę polską. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów z poezji i prozy różnych epok.
36. Rola lektur w kształtowaniu charakterów postaci literackich. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
37. Motyw czasu w literaturze. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
38. Literatura faktu. Dokonaj analizy i interpretacji zjawiska kulturowego, odwołując się do wybranych tekstów.
39. Fantastyczne obrazowanie w literaturze. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
40. Portret bohatera uwięzionego. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach z literatury różnych epok.
41. Od Ezopa do Mickiewicza. Przedstaw bajkę jako gatunek literacki na przykładzie utworów z różnych epok.
42. Rola kostiumu historycznego w literaturze. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
43. Przedstaw sposoby wykorzystywania mitów w poezji współczesnej.
44. Funkcje tytułu i motta w dziełach literackich. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z różnych epok.
45. Samotność – różne jej oblicza i przyczyny. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów literackich.
46. Problem relacji między pokoleniami. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z literatury różnych epok.
47. Tendencje klasycyzujące lub awangardowe w liryce polskiej XX wieku. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
48. Świat mieszczański i ziemiański w literaturze pozytywizmu i dwudziestolecia międzywojennego. Omów sposoby ich przedstawiania, odwołując się do wybranych utworów.
49. Polskie wady narodowe. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach literatury XVII i XIX wieku.
50. Ewolucja dramatu – od antyku do współczesności. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
51. Koniec i początek – biblijna i literacka wizja stworzenia i zagłady świata. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
52. Bohater buntujący się. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich.
53. Święty Franciszek jako źródło inspiracji dla literatury różnych epok. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
54. Twórczość wybranego laureata Nagrody Nobla. Omów zagadnienie, odwołując się do przykładów z literatury polskiej lub obcej.
55. Motyw instrumentów muzycznych w literaturze. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
56. Scharakteryzuj i porównaj osobowości wybranych bohaterów literackich, będących autorami pamiętników (dzienników, listów)

 II.  Związek literatury z innymi dziedzinami sztuki

1.  Ballada literacka a muzyczna – podobieństwa i różnice. Omów zagadnienie na wybranych     przykładach.
2. Różne sposoby przedstawiania Warszawy w literaturze i filmie. Zaprezentuj i porównaj różne obrazy stolicy, odwołując się do wybranych dzieł.
3. Postać wampira w literaturze i filmie. Przedstaw i porównaj na wybranych przykładach.
4. Motyw mody i stylu ubierania w różnych epokach. Omów na wybranych przykładach dzieł z literatury i innych dziedzin sztuki.
5. Motywy historyczne w literaturze i malarstwie. Omów na wybranych przykładach.
6. Motywy muzyczne i ich funkcja w literaturze i filmie. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
7. Obraz Boga w literaturze i innych dziedzinach sztuki różnych epok. Przedstaw i porównaj na wybranych przykładach.
8. Obraz Holocaustu w literaturze i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
9. Obrazy nocy w literaturze i sztukach plastycznych różnych epok. Przedstaw i porównaj na wybranych przykładach.
10. Obrazy rewolucji w literaturze i innych dziedzinach sztuki różnych epok. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
11. Sposób przedstawiania Polski i Polaków w literaturze i malarstwie dwóch epok. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
12. Zaginiony świat kultury judaistycznej. Omów zagadnienie na podstawie wybranych tekstów kultury.
13. Symbolika kolorów w literaturze i sztuce. Przedstaw różne sposoby realizacji tego zagadnienia na wybranych przykładach.
14. Trójkąty miłosne w literaturze i filmie. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
15. Awangarda w poezji i sztukach plastycznych pierwszej połowy XX wieku. Przedstaw zagadnienie na wybranych dziełach.
16. Ekspresjonizm w sztuce. Omów jego funkcję na wybranych przykładach z literatury i innych dziedzin sztuki.
17. Inspiracje biblijne w kulturze. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł z literatury i innych dziedzin sztuki.
18. Inspiracje mitologiczne w sztuce. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł z literatury i innych dziedzin sztuki.
19. Plakat teatralny jako klucz do interpretacji utworu dramatycznego i jego teatralnej adaptacji. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
20. Literackie, malarskie i filmowe obrazy Rosji. Omów temat na podstawie wybranych dzieł sztuki.
21. Katastroficzne wizje i obrazy zagłady w dziełach literackich i filmowych. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
22. Różne sposoby ujęcia motywu władzy. Przedstaw funkcjonowanie tego motywu na wybranych przykładach różnych tekstów kultury.
23. Różne sposoby ukazywania piękna ludzkiego ciała. Porównaj je, odwołując się do literatury i sztuki współczesnej.
24. Przedmioty codziennego użytku w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
25. Polskie zwycięstwa i klęski w XVII i XIX wieku. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach z literatury i malarstwa.
26. Świat wartości człowieka zlagrowanego i złagrowanego. Przedstaw i porównaj na wybranych przykładach z literatury i filmu.
27. Motyw miasta w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich i malarskich.
28. Motyw ojca. Omów funkcjonowanie motywu w wybranych tekstach kultury różnych epok.
29. Jednostka wybitna. Zaprezentuj wybrane kreacje w literaturze i filmie różnych epok.
30. Rola kobiety w społeczeństwie. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach tekstów kultury.
31. Góry i górale jako bohaterowie literatury i malarstwa XIX i XX wieku. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
32. Portrety dyktatorów w literaturze i filmie. Scharakteryzuj sposoby ich kreowania, odwołując się do dzieł powstałych w XX wieku.
33. Bitwa pod Grunwaldem i jej bohaterowie w ujęciu literackim, malarskim, filmowym – dokonaj analizy porównawczej.
34. Getto warszawskie w literaturze i filmie. Na wybranych przykładach przedstaw różne sposoby realizacji tego tematu.
35. Funkcja magii i czarów w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
36. Różne sposoby przedstawiania postaci Madonny w literaturze i sztuce dawnej i współczesnej. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
37. Motyw okna w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
38. Portret szaleńca w literaturze, malarstwie i filmie. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
39. Alegoria jako środek wyrazu w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
40. Motywy katastroficzne w kulturze XIX i XX wieku. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
41. Portret Sarmaty w literaturze i sztuce malarskiej. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł literackich i plastycznych.
42. Powstanie warszawskie w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
43. Funkcja krajobrazu w wybranych działach literackich i malarskich. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
44. Literackie i malarskie wyobrażenia żywiołów. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
45. Motyw ptaków w literaturze, malarstwie i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
46. Motywy świąt religijnych w literaturze i malarstwie wybranych epok. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
47. Motyw nieba i obłoków w literaturze i malarstwie. Przedstaw jego różne ujęcia w wybranych dziełach.

 III.   Język

1.  Polszczyzna początku XXI wieku. Scharakteryzuj język wybranych środowisk.
2. Nazwy współczesnych zespołów muzycznych. Omów zagadnienie pod względem etymologicznym, semantycznym i słowotwórczym, odwołując się do wybranych przykładów.
3. Błędy językowe w środkach masowego przekazu. Omów mechanizm ich powstawania, odwołując się do wybranych przykładów.
4. Humor słowny w piosenkach i w tekstach kabaretowych. Zaprezentuj zagadnienie na wybranych przykładach.
5. Magia i tabu w języku. Przedstaw i omów zjawisko funkcji magicznej języka na wybranych przykładach.
6. Szkoła, dom, rozrywka w gwarze uczniowskiej. Omów zjawiska słowotwórcze i dowcip językowy, analizując zgromadzony materiał językowy.
7. Na podstawie literatury polskiej ostatniej dekady, scharakteryzuj język młodych ludzi.
8. Neologizmy Leśmiana pod lupą… Odwołując się do wybranych tekstów, przedstaw to zjawisko i omów jego funkcje.
9. Imiona modne, pretensjonalne i zapomniane. Przedstaw zagadnienie, zwracając uwagę na etymologię zaprezentowanych przykładów.
10. Specyfika językowa poczty elektronicznej i rozmów na żywo przez Internet. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
11. Styl języka wybranego twórcy literatury. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
12. Styl barokowy w literaturze i jego wykorzystanie w epokach późniejszych. Omów zjawisko na wybranym materiale językowym.
13. Etykieta językowa różnych czasów i środowisk. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich i własnym materiale zebranym.
14. Powszechny błąd językowy- jego geneza, istota i skutki dla kultury języka. Omów na wybranych przykładach.
15. Kariery słów i ich znaczeń. Omów zjawiska archaizmów leksykalnych i neologizmów.
16. Tendencje we współczesnym słowotwórstwie (np. nazwy zawodów, firm, czynności). Omów na wybranych przykładach.
17. Pochodzenie wybranych nazw miejscowych Twojego regionu. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
18. Poprawność językową i słownictwo użytkowników Internetu. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
19. Metaforyka tytułów prasowych. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
20. Nazwiska bohaterów literackich i ich funkcja w utworze. Omów na wybranych przykładach.
21. Język bohatera jako element charakterystyki postaci. Zbadaj i wyjaśnij, za pomocą jakich środków artystycznego wyrazu autor indywidualizuje postać i jaką funkcję ten zabieg pełni w utworze.
22. Źródła historyczne i literackie funkcjonujące we współczesnej reklamie. Omów zagadnienie na przykładzie wybranych tekstów poetyckich.
23. Dialog jako technika manipulacji uczestnikami aktu komunikacji. Omów środki językowe i ich funkcje wykorzystywane w omawianych zjawiskach.
24. Listy kochanków. Omów język liryki miłosnej na przykładach tekstów z wybranych epok literackich.
25. Przysłowia jako źródło wiedzy o kulturze minionych epok. Omów na wybranych przykładach.
26. Fantazje słowotwórcze. Omów funkcje neologizmów z wybranych utworach poetyckich.
27. Gra słów jako przejaw mistrzostwa poetyckiego i sprawności językowej. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów z literatury polskiej.
28. Język utworów Gombrowicza i Witkacego jako wyzwanie wobec tradycji. Omów na wybranych przykładach.
29. Omów cechy i funkcje dialektyzacji na wybranych tekstach literackich.
30. Omów na wybranych przykładach funkcje stylizacji gwarowej.
31. Nowomowa jako odmiana społecznego stylu funkcjonalnego. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
32. Język i styl prasy. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
33. Język jako instrument walki o władzę. Omów zagadnienie, odwołując się do zgromadzonego materiału wyborczego.
34. Zapożyczenia we współczesnym języku polskim. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.